İŞ EKİPMANLARI · YANGIN SİSTEMLERİ

Bina yangın
sistemleri denetimi

Alarm sistemi yangını fark eder ve uyarı verir. Söndürme sistemi yangına su ya da başka bir maddeyle müdahale eder. İkisi için kontrolü yapan uzman ve kullanılan teknik dayanak farklıdır.

Rapor ve yetki Sistem karşılaştırması

Şematik gösterim · mekanik ve elektriksel sistemler

Mevzuat taraması 11 Kasım 2026Türkiye · Netas teknik yönetim

SİSTEMLERE GÖRE İNCELEME

Yangın güvenliğinde üç inceleme alanı

Tek bir binada söndürme, alarm ve bina yapısına ait birçok kontrol birlikte gündeme gelir. Her kaydın hangi sisteme ait olduğu ayrı gösterilir.

MEKANİK TESİSAT

Suyun ve söndürme maddesinin ulaşması

Depo, pompa, boru, dolap, hidrant ve otomatik söndürme.

ELEKTRİK VE ALARM

Yangının fark edilmesi

Dedektör, panel, buton, siren ve diğer sistemlere gönderilen komutlar.

BİNA BÜTÜNÜ

İnsanların çıkışı ve yangının yayılması

Kaçış, yangın kapısı, duman, bölmeler ve itfaiye erişimi. Binaların korunması →

Söndürme tesisatının alt sistemleri

Mekanik yangın tesisatı inceleme ve kayıt başlıkları
Alt sistem	İnceleme konusu	Kayıt veya belge
Su deposu	İlgili projedeki hacim, seviye, besleme ve yangına ayrılan su.	Mekanik proje, yerinde tespit ve fotoğraflar.
Pompa dairesi	Pompalar, enerji kaynağı, kumanda, vana düzeni, erişim ve ortam.	Proje, cihaz etiketleri ve bakım kayıtları.
Pompa performansı	Proje ve geçerli yönteme göre su miktarı ve basıncın ölçülmesi.	Debi-basınç kayıtları, cihaz bilgisi ve pompa eğrisi.
Boru ve vana	Hat düzeni, vana konumu, kaçak, korozyon ve görünür bağlantılar.	Proje ve hat / vana inceleme kaydı.
Sprinkler	Tavandaki otomatik su başlıkları, yerleşim, engeller, vana ve alarm bağlantısı.	İlgili proje, TS EN 12845 çerçevesinde uygulanabilir kontrol ve deney kaydı.
Yangın dolabı	Erişim, hortum, vana ve su verme düzeni.	İlgili TS EN 671 bölümleri, durum ve uygulanabilir ölçüm kayıtları.
Hidrant	Dışarıdaki yangın suyu bağlantı noktası, erişimi, su verme ve vana düzeni.	Proje, yerleşim ve uygulanabilir debi-basınç kaydı.
Gazlı veya diğer özel söndürme	Sisteme özgü tüp veya tank, boru, boşaltma ağzı, alarm, gecikme ve bağlantılı komutlar.	Sistemin projesi, ürün belgeleri, üretici talimatı ve ilgili standarda göre inceleme.
Mutfak davlumbazı	Söndürme düzeni, algılama, elle çalıştırma ve yakıt / enerji kesme bağlantıları.	Proje, ürün talimatı ve işlev incelemesi.

Bu başlıklar saha planının özetidir. Sayısal sınırlar ve deney yöntemi binanın projesi, sistem standardı ve uygulanabilir mevzuattan alınır. 02 07

Algılama, uyarı ve bağlı sistemler

Alt sistem	İnceleme konusu	Kayıt
Yangın paneli	Yangın, hata, enerji ve yedek besleme uyarıları.	Panel bilgileri, olay ve fonksiyon kayıtları.
Dedektörler	Tip, yerleşim, fiziksel durum ve uygun yöntemle tepki.	Proje, cihaz listesi ve deney kaydı.
Buton ve uyarı	Elle alarm verme, sesli ve ışıklı uyarı.	Konum ve uygulanabilir işlev / ölçüm kaydı.
Bağlı sistemler	Asansör, yangın kapısı, fan, damper, gaz kesme ve söndürme komutları.	Hangi uyarının hangi işlemi başlattığını gösteren neden-sonuç senaryosu.
Acil aydınlatma ve yönlendirme	Enerji kesildiğinde çalışma ve ilgili görünürlük / süre koşulları.	Proje ve uygulanabilir ölçümler.

Algılama ve uyarıda Bakanlığın güncel ZPKK04 ölçütü ile ZPKR04 raporu esas alınır. Onaylı proje bulunmamasında belgedeki durum tespiti hükmü dikkate alınır. 05 06

Saha dosyasında hangi belgeler bulunur?

Tesis ve sistem tanıtım formu, proje ve önceki rapor listesi, bakım kayıtları, yetkili personel ve sözleşme bilgisi, ölçüm cihazı listesi, bulgu ve fotoğraf kayıtları, düzeltme takibi. İlgili işte zorunlu Bakanlık formatı varsa bu format kullanılır.

Söndürme kayıt formu Alarm kayıt formu Bina yangın güvenliği

01 / KARAR AĞACI

Hangi rapor için hangi yetki gerekir?

Aşağıdaki sonuç, sistem türüne ve istenen rapora göre değişir. İSG raporu iş sağlığı ve güvenliği kapsamındaki tesisat kontrolünü, bina raporu yapının genel yangın güvenliğini ele alır.

02 / TEKNİK KARŞILAŞTIRMA

Söndürme ve alarm karşılaştırması

Örneğin tavandaki otomatik su başlığı söndürme sistemine, dumanı algılayan dedektör ise alarm sistemine aittir.

Söndürme tesisatı ile algılama ve uyarı sisteminin karşılaştırması
Kontrol başlığı	01 Yangın söndürme	02 Algılama ve uyarı
Sistem sınırı	Su deposu, yangın pompaları, sabit boru tesisatı, sprinkler, dolap ve hidrant. Otomatik gazlı ve davlumbaz sistemleri de Tablo 3’te yer alır. 02	Yangın paneli, güç kaynağı, dedektör, buton, sesli ve ışıklı uyarı. Bağlı sistemlerin arayüzleri ve varsa acil aydınlatma ile yönlendirme, uygulanabilir kriterlere göre değerlendirilir. 05 06
İSG’de mühendislik branşı	Makine, metalürji ve malzeme, mekatronik veya imalat mühendisliği. EK-III §2.3.3 ayrıca makine ve metal eğitimi bölümü mezunu teknik öğretmenler ile makine teknikeri/yüksek teknikerine yer verir. 02	Elektrik, elektrik-elektronik veya elektronik mühendisliği. EK-III §2.3.2 ayrıca elektrik eğitimi mezunu teknik öğretmenler ile elektrik teknikeri/yüksek teknikerine yer verir. 02
Eğitim ve kayıt	Mevzuat için yetkili sağlayıcıdan temel periyodik kontrol eğitimi, sınav başarısı ve aktif kalıcı EKİPNET kaydı. Teknik yeterlilik dosyasında proje okuma, pompa performansı, debi-basınç ölçümü ve sistem tipine özgü gözetimli saha çalışması yer alır. Eğitim sonrası hazırlık → 03 04	Aynı temel eğitim, sınav ve kayıt şartı, uygun elektrik/elektronik branşıyla birlikte aranır. Teknik yeterlilik dosyasında TS EN 54 / TSE CEN/TS 54-14, panel ve saha cihazları, neden-sonuç senaryoları ve gözetimli fonksiyon testleri yer alır. Eğitim sonrası hazırlık → 03 06
Proje ve standart	EK-III §2.3.5 ve Tablo 3, tesisat projesi ve BYKHY. BYKHY md. 90–100 kapsamında örneğin sprinkler için TS EN 12845, dolap ve hortum sistemleri için ilgili TS EN 671 bölümleri. Hidrant, gazlı söndürme veya davlumbaz sistemleri kendi proje ve standartlarına göre incelenir. 02 07	EK-III §2.3.5 ve Tablo 3, tesisat projesi, BYKHY md. 74–84, TS EN 54 serisi ve Tablo 3’teki TSE CEN/TS 54-14. Bakanlığın ZPKK04 kontrol ölçütü ve ZPKR04 rapor biçimi güncel sürümüyle uygulanır. 02 05 06 07
Kontrol sıklığı	İlgili standartta süre belirtilmiyorsa işyeri periyodik kontrolünde azami 1 yıl. Bina sahibinin veya yetkilisinin periyodik test, bakım ve kontrol sorumluluğu BYKHY md. 100’de ayrıca düzenlenir. 02 07	İlgili standartta süre belirtilmiyorsa işyeri periyodik kontrolünde azami 1 yıl. Bina sahibinin veya yetkilisinin periyodik test, bakım ve kontrol sorumluluğu BYKHY md. 84’te ayrıca düzenlenir. 02 07
Kuruluş şartı	Bu tesisat, Ek Madde 2’deki kuruluş zorunluluğu listesinde yer almıyor. Akredite çıktı için TÜRKAK kapsamında ilgili tesisat ve muayene türü bulunmalı. 01 12	Bu sistem de Ek Madde 2 listesinde yer almıyor. Akredite rapor için algılama ve uyarı sistemi kapsam ekinde ayrıca yer almalıdır. 01 12

Proje yoksa

İşveren, tesisatı BYKHY ve ilgili standartlara göre projelendirtir. Algılamada onaylı proje yoksa ZPKK04 yalnız durum tespitine izin verir. Bu tespit, proje ve periyodik kontrol yükümlülüğünü karşılamaz. 02 06

03 / NETAS İÇİN KAPSAM

Netas hangi raporu hangi koşulda verebilir?

ISO/IEC 17020, kontrol yapan kuruluşların yeterlilik ve tarafsızlık şartlarını belirler. TÜRKAK belgesinin eki, bu yeterliliğin hangi işlerde tanındığını gösterir. 10 12

YÜRÜRLÜKTE

İSG periyodik kontrolü

İş Ekipmanları Yönetmeliği, 6331 kapsamındaki işyerlerinde uygulanır. Her iki yangın sistemi Ek-III Tablo 3’te yer alır. Ek Madde 2’deki kuruluş zorunluluğu bu iki sistem için doğmaz. Kontrolü uygun branşta ve geçerli EKİPNET kaydı olan kişi yapar. İşveren ve yetkili kişi, sözleşmeyi İSG-KATİP üzerinden kontrolden en geç bir gün önce karşılıklı onaylar. Rapor geçerli biçimde düzenlenir.

Dayanak 01 02 03 14

KAPSAMA BAĞLI

Akredite tesisat muayenesi

Mevcut asansör kapsamı tek başına yangın tesisatı muayenesini kapsamaz. Akredite rapor için TÜRKAK belgesinin ekinde sistem, kontrol türü, yöntem ve hizmet yeri karşılanmalıdır. Eksik bir kalem varsa kapsam genişletme başvurusu TÜRKAK’ın ASİST sistemi üzerinden yapılır. Rapor, ilgili kapsam geçerliyken düzenlenebilir.

Dayanak 10 11 12

KANUN YÜRÜRLÜKTE · USULLER AYRI

Resmî bina yangın güvenlik raporu

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik md. 131, özel yapılarda mahallî itfaiye ile ilgili kamu denetim elemanlarının denetimini düzenler. 3194 md. 28’e 7579 sayılı Kanunla eklenen modelde bina geneli kontrolü itfaiye veya itfaiye gerekli görürse Bakanlıkça yetkilendirilmiş yangın güvenlik uzmanı yürütür. Uzmanlık için kanunda ayrı eğitim ve sınav öngörülür.

Dayanak 07 08 09

Netas kapsam genişletmesine nasıl hazırlanır?

Güncel kapsam eki, kuruluş unvanı veya akreditasyon numarasıyla sorgulanabilir. Söndürme ile algılama için istenen kapsam ayrı tanımlanır. Başvuru dosyasında kontrol yöntemi, rapor örneği, personel yeterliliği, saha ve cihaz kayıtları, ölçüm doğrulaması ve tarafsızlık kanıtları bulunur. TÜRKAK başvuru kapsamına göre dosya, ofis ve/veya tanık değerlendirmesini planlar. Kapsam ekinin Netas’a ait güncel sürümü bu rehberde doğrulanamadığı için karar ağacı kapsam durumunu seçimle değerlendirir. Ek Madde 2’ye tabi başka bir ekipman için kuruluş şartı ayrıca kontrol edilir. Geçici Madde 6, yeni Bakanlık düzenlemesine kadar ilgili kapsamda 17020 akreditasyonu olan kuruluşları ekipman muayene kuruluşu olarak kabul eder. 01 10 11 12

Netas’taki EKİPNET numaralı mühendis hangi işi yapabilir?

Yetki, diplomanın EK-III §2.3.2 veya §2.3.3’teki branşla eşleşmesine ve EKİPNET kaydının geçerli olmasına bağlıdır. Makine mühendisi söndürme tesisatının, elektrik veya elektrik-elektronik mühendisi ya da elektronik mühendisi algılama ve uyarının İSG kontrolünü kendi yetkisiyle üstlenebilir. Diğer uygun mühendislik branşları karşılaştırma tablosunda yer alır. Birden fazla branşın ortak raporu gerekiyorsa her yetkili kişi kendi kontrolüne katılır ve ortak rapor birlikte imzalanır. Eğitim ve kayıt, proje, kontrol usulü ve sözleşme şartlarıyla birlikte değerlendirilir. 01 02 03

Yeni bina yangın düzenlemesi çıkarsa kapsam genişlemesi gerekir mi?

11 Kasım 2026 taramasında, 3194 md. 28’i uygulayan nihai uzmanlık yönetmeliğinin Resmî Gazete yayımı doğrulanamadı. Temmuz 2026 taslağı, şartları belirlemek için tek başına yeterli dayanak oluşturmaz. Nihai düzenleme bir kuruluş akreditasyonu isterse ve Netas’ın kapsamı eksikse TÜRKAK kapsam genişletmesi gündeme gelir. Düzenleme yalnız uzman yetkisi isterse esas adım, öngörülen eğitim, sınav ve Bakanlık yetkilendirmesidir. İtfaiyenin kanundaki rolü ayrıca değerlendirilir. 08 09 11

17020 sürümü ile ürün belgelendirmesi nasıl ayrılır?

TÜRKAK’ın 15 Haziran 2026 duyurusuna göre 1 Kasım 2026 sonrasındaki yeni başvurular ISO/IEC 17020:2026’ya göre alınır. Mevcut akredite kuruluşların kapsam genişletmesi ve yeni sürüme geçişi için ayrı bir takvim vardır. 17020 tesisat muayenesi için kuruluş standardıdır. Ürün belgelendirmesi (ISO/IEC 17065) ve deney laboratuvarı yeterliliği (ISO/IEC 17025) ayrı uygunluk değerlendirme faaliyetleridir. Raporun türü, sunulan hizmete göre değişir. 12 13

04 / DOĞRULAMA